Gajendra moksha | ಗಜೇಂದ್ರ ಮೋಕ್ಷ by Vadirajaru

Gajendra moksha | ಗಜೇಂದ್ರ ಮೋಕ್ಷ  A Beautiful Poetic story by Sri Vadirajaru

ನಾರಾಯಣ ಕೃಷ್ಣ

ಶ್ರೀನಾಥ ಪಾರ್ವತಿಯ ನಾಥ ಶರಣೆಂಬೆ |
ವಾಣಿ ಭಾರತಿಯ ಗಜಮುಖನ ಬಲಗೊಂಬೆ ||
ನಾನು ಬಲ್ಲಷ್ಟು ಪೇಳುವೆನು ಈ ಕಥೆಯ |
ಶ್ರೀನಾಥ ಗಜರಾಜಗೊಲಿದ ಸಂಗತಿಯ || ೧ ||

ಭಪನ್ನ ದೇಶ ದೇಶದ ರಾಯರೊಳಗೆ |
ಉತ್ತಮದ ದೇಶ ಗೌಳಾದೇಶದಲ್ಲಿ ||
ವಿಷ್ಣು ಭಕ್ತರೊಳು ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನ ನೃಪನು |
ಮತ್ತೆ ಭೂಸುರರ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತಾನು || ೨ ||

ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ನರಹರಿಯ ನೆನೆದು ಚಿಂತಿಸುತ |
ಪುತ್ರಮಿತ್ರಾದಿ ಬಂಧುಗಳ ವರ್ಜಿಸುತ ||
ಧ್ಯಾನದಲಿ ನರಹರಿಯ ನೆನೆದು ಚಿಂತಿಸುತ |
ಆನೆಕುದುರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತ || ೩ ||

ಸರ್ಪಶಯನನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ತಾನು |
ಮತ್ತೆ ತ್ರಿಕೊಟಪರ್ವತಕಾಗಿ ಬಂದು ||
ನಾಗಶಯನನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ತಾನು |
ಮೇರುಮಂದರದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದು ||೪ ||

ಸಿದ್ದ ಕಿನ್ನರರು ಗಂಧರ್ವರಿಗೆ ಸ್ಥಾನ |
ಎದ್ದೆದ್ದು ಕುಣಿವ ಮೃಗಖಗಗಳ ಸೀಮ ||
ಎತ್ತ ನೋಡಲು ನಾಲ್ಕು ದೇಶ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ |
ಸುತ್ತ ಸುವರ್ಣಮಯ ವಸ್ತುಗಳ ಧಾಮ || ೫ ||

ಹಲವು ನದಿ ಹಲವು ಕೊಳ ಹಲವು ಸರೋವರದಿ |
ಹಲವು ಪರಿ ಪುಷ್ಪಗಳು ಮೆರೆವ ಅಳಿಕುಲದಿ ||
ಚೆಲುವ ಗಂಧರ್ವ ಕಿನ್ನರಿಯರ ಸ್ಥಾನ |
ಕುಣಿವ ನವಿಲುಗಳ ಗಿಳಿಕೋಗಿಲೆಯ ಗಾನ || ೬ ||

ಬಂದು ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನವನ ಮಾಡಿದನು |
ಚಂದ ದಿಕ್ಕಿದನು ದ್ವಾದಶ ನಾಮಗಳನು ||
ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಮಾಡಿ ಪದ್ಮ ಆಸನದಿ |
ಇಂದಿರಾಪತಿಯ ಮನದೊಳಗಿರಿಸಿ ತಾನು || ೭ ||

ಅಂದಾಗ ಆಯೆಡೆಗೆ ಅಗಸ್ತ್ಯಮುನಿ ಬಂದ |
ನಿಂದಿರ್ದು ವಂದನೆಯ ಮಾಡಲಿಲ್ಲೆಂದ ||
ಎಂದೆನುತ ಮನದಿ ಕೋಪಿಸುತ ಶಾಪಿಸಿದ |
ಕುಂಜರದ ರೂಪಾಗಿ ಜನಿಸು ಹೋಗೆಂದ || ೮ ||

ತಪ್ಪುಂಟು ಮಹರ್ಷಿಯೆ ಕೇಳು ಬಿನ್ನಪವ |
ವಿಶ್ಯಾಪ ಎಂದಿಗಾಗುವುದೆನುತ ಪೇಳು ||
ವಿಷ್ಣು ಚಕ್ರವು ಬಂದು ನಿನ್ನ ಸೋಕುತಲೆ |
ವಿಶ್ಯಾಪ ಅಂದಿಗಾಗುವುದೆಂದು ಪೇಳೆ ||
ವಿಷ್ಣು ಚಕ್ರವು ಬಂದು ನಿನ್ನ ಸೋಕುತಲೆ |
ವಿಶ್ಯಾಪ ಅಂದಿಗಾಗುವುದೆಂದು ಪೇಳೆ || ೯ ||

ಜ್ಞಾನವಡಗಿದವು ಅಜ್ಞಾನ ವಾವರಿಸೆ |
ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗಿದನು ಕತ್ತಲೆ ಮುಸುಕಂತೆ ||
ಧ್ಯಾನಿಸುತ ಹಿಂದುಮುಂದಾಗ ಕುಳಿತಿರಲು |
ಅನೆಯಾದನು ನೃಪನು ಆ ಕ್ಷಣದಿ ತಾನು || ೧೦ ||

ಮೇರುಪರ್ವತ ಕದಲಿ ಇಳಿದು ಬರುವಂತೆ |
ಮೇಲುಮದ ಕೀಳು ಮದ ಸುರಿಯೆ ಕುಂಭದಲಿ |
ಕಾಡಾನೆ ಕರಿಯಾನೆ ಮರಿಯಾನೆ ಸಹಿತ |
ಕೂಡಿಕೊಂಡೆಲ್ಲ ಒಂದಾಗಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿ ||
ಕಾಡಾನೆಯಾಳಗ್ಹಲವು ಮಕ್ಕಳನೆ ಪಡೆದು |
ಕಾನನದೊಳಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತಾನು || ೧೧ ||

ಘಟ್ಟ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಹತ್ತುತಲೆ ಇಳಿಯುತಲೆ |
ಹಿಟ್ಟು ಹಿಟ್ಟಾಗಿ ಕಲ್ಮರವ ತುಳಿಯುತಲೆ ||
ದಟ್ಟ ಡವಿಯೊಳಗೆ ಸಂಚರವ ಮಾಡುತಲೆ |
ಬತ್ತಿದವು ಕೆರೆತೊರೆಯು ಬೇಸಗೆಯು ಬರಲು || ೧೨ ||

ಕಂಡಕಂಡಲ್ಲಿ ಏರುತಲಿ ಇಳಿಯುತಲಿ |
ತುಂಡುತುಂಡಾಗಿ ಗಿಡಮರವ ಮುರಿಯುತಲಿ ||
ತಂಡತಂಡದಲ್ಲಿದ ತನ್ನ ಸತಿ ಸುತರು |
ಬೆಂಡಾಗಿ ಹಸಿವು ತೃಷೆಯಿಂದ ಬಳಲಿದರು || ೧೩ ||

ಬಾಳೆ ಕಿತ್ತಳೆನಿಂಬೆ ಚೂತ ಮಾದಲವು
ದಾಳಿಂಬ ದ್ರಾಕ್ಷಿಖರ್ಜೂರ ಪೇರಳೆಯು ||
ಮೇಲಾದ ಫಲಪುಷ್ಪದಿಂದ ಶೋಭಿಸಲು |
ತಾವರೆ ಕೊಳವೊಂದ ಕಂಡ ಗಜರಾಜ || ೧೪ ||

ನವರತ್ನ ಮುತ್ತು ಮಾಣಿಕ್ಯ ಸೋಪಾನ |
ಕೊಳದ ಸುತ್ತಲು ಮುತ್ತಿ ಚಕ್ರವಾಕಗಳು ||
ನಲಿಯುತಿವೆ ಹಲುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹಂಸಗಳು |
ಪರಿಮಳಿಸುವಾ ಕೊಳವೆ ಹೊಕ್ಕ ಗಜರಾಜ ||೧೫ ||

ಹೊಡೆಯುತಲಿ ಬಡೆಯುತಲಿ ಕುಡಿಯುತಲಿ ನೀರ |
ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲುತಲಿ ನಲಿದುವೊಂದಾಗಿ ||
ಕಾಡಾನೆ ಕರಿಯಾನೆ ಮರಿಯಾನೆ ಸಹಿತ |
ಕೂಡಿದೋಂಡಿರಲಿಂತು ಸಮ್ಭ್ರದುದಿ ಜಲದಿ || ೧೬ ||

ಮುನಿಯು ಶಾಪದಲೊಂದು ಮಕರಿ ಮಡುವಿನೊಳು |
ಹಲವುಕಾಲದಿ ತಪಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರಲು ||
ಮದಗಜವು ಪೊಕ್ಕು ಮಡುವನೆ ಕಲುಕು ತಿರಲು
ತಡೆಯದಾ ಮಕರಿ ಹಿಡಿಯಿತು ಕರಿಯ ಕಾಲು || ೧೭ ||

ಅತ್ತಿತ್ತ ನೋಡಿದನು ಸುತ್ತ ನೋಡಿದನು |
ಎತ್ತ ನೋಡಿದರೂ ಬಿಡದು ಆ ಮಕರಿ ಕಾಲು ||
ಎಳೆದೊಮ್ಮೆ ನೋಡಿದನು ಸೆಳದೊಮ್ಮೆ ನೋಡಿದನು |
ಹೇಗೆ ನೋಡಿದರು ಬಿಡದು ಆ ಮಕರಿ ಕಾಲು || ೧೮ ||

ತನ್ನ ಸತಿ ಸುತರೆಲ್ಲ ಸೆಳದರೊಂದಾಗಿ |
ತಮ್ಮ ಕೈಲಾಗದೆಂದೆನುತ ತಿರುಗಿದರು |
ಎನ್ನ ಪುಣ್ಯದ ಫಲವು ಹೋಗಿ ನೀವೆಂದ |
ದುಮ್ಮಾನದಿಂದ ದೊರದಲ್ಲಿದ್ದರವರು || ೧೯ ||

ಕಚ್ಚುತಲಿ ಸೆಳೆಯುತಲಿ ಆ ಮಕರಿ ಕಾಲು |
ರಕ್ತಮಯವಾಗಿ ತುಂಬಿತು ಕೊಳದ ನೀರು |
ಅಕ್ಕಟಾ ಎನಗಿನ್ನು ಗತಿಯಾರು ಎನುತ
ದಿಕ್ಕುಗೆಟ್ಟಂತೆ ಮೊರೆಯಿಟ್ಟ ಗಜರಾಜ || ೨೦ ||

ಅಚ್ಯುತಾನಂತ ಶ್ರೀಹರಿಯೆನ್ನ ಕಾಯೋ |
ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸರ್ವೇಶ್ವರನೆ ಕಾಯೋ ||
ಭಕ್ತವತ್ಸಲನೆ ಭವಭಂಜನನೆ ಕಾಯೋ |
ಕಷ್ಟಪಡುತೇನೆ ಕರುಣಿಸಿ ಕರುಣಿ ಕಾಯೋ || ೨೧ ||

ಎಂಭತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ ಜೀವರಾಶಿಗಳಾ |
ಇಂಬಿಟ್ಟ್ ಸಲಹೋ ಜಗದೀಶ್ವರನ ಕಾ ಯೋ |
ಜಂಗಮ ಸ್ಥಾವರಗದೊಳಗೆ ಪರಿಪೂರ್ಣ |
ಎಂಬಂಥ ನೀ ಎನ್ನ ಬಂಧನ ಬಿಡಿಸೊ || ೨೨ ||

ಈರೇಳು ಭುವನವನು ಹೃದಯದೊಳಗಿಟ್ಟೆ |
ಕಾದುಕೋ ಎಂದು ಗಜರಾಜ ವೊರೆಯಿಟ್ಟ |
ಅಹಾರ ನಿದ್ರೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸಾವಿರ ವರುಷ|
ಬಹಳ ನೊದೆನೆ ಸ್ವಾಮಿ ಕಾಯೋ ಬಾಯೆಂದ || ೨೩ ||

ವೇದಗಳ ಕದ್ದು ಕೊಂಡೊಯ್ದ ದಾನವನ |
ಸಾಧಿಸಿದೆ ಭೇಧಿಸಿದೆ ಅವನ ಛೇದಿಸಿದೆ ||
ಆದಿ ನಿಗಮವ ತಂದು ಕಮಲಜನಿಗಿತ್ತೆ |
ವೇದಾಂತವೇದ್ಯ ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರ ಶರಣು || ೨೪ ||

ಸುರಾಸುರರು ಪಾಲ್ಗಡಲ ಮಥಿಸುತಿರಲು |
ಮರವೈರಿ ಹಾಸಿಗೆಯ ಹುರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು |
ಭರದಿ ಮಂದರಗಿರಿಯು ಇಳಿಯುತಿರೆ ಬಂದು |
ಗಿರಿಯನೆತ್ತಿದ ಕೂರ್ಮ ಹರಿ ನಿನಗೆ ಶರನು || ೨೫ ||

ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿದ ಭೂಮಿ ದಾಡೆಯಲಿ ತಂದೆ |
ದುರುಳ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನನು ಬೇಗದಲಿ ಕೊಂದೆ |
ಧರಣಿದೇವಿಯನು ಸದಮಲದೊಳು ಗೆದ್ದೆ |
ವರಹಾವತಾರ ಶ್ರೀಹರಿ ನಿನಗೆ ಶರಣು || ೨೬ ||

ಬಾಲಕನು ಕರೆಯಲಿಕೆ ಕಂಬದಲಿ ಬಂದೆ |
ಸೀಳಿ ರಕ್ಕಸನ ಕರುಳಿನ ಮಾಲೆ ಹಾಕಿದೆ ||
ಶೀಲ ಪ್ರಲ್ಹಾದನಿಗೆ ಅಭಯವನು ಇತ್ತೆ |
ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮಿಪೊಡನಿದ್ದ ನರಸಿಂಹ ಶರನು || ೨೭ ||

ಬಲಿಯ ದಾನವ ಬೇಡಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿ |
ನೆಲವನೆಲ್ಲವ ಮೂರು ಅಡಿಮಾಡಿ ಅಳೆದೆ ||
ಅಲೆದ ಪಾದದಲಿ ಭಾಗಿರಥಿಯ ತಂದೆ |
ಚೆಲುವೆ ವಾಮನಮೂರ್ತಿ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನೆ ಶರನು || ೨೮ ||

ದುಷ್ಟ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ನೃಪರ ಕುಲವ ಸಂಹರಿಸಿ |
ರಕ್ತದಲಿ ಸ್ನಾನತರ್ಪಣವ ನೀ ಕೋಟ್ಟೆ
ಮತ್ತೆ ವೇದಾಂತ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ನೆರೆ ಓದಿ |
ವಿಪ್ರ ಭಾರ್ಗವರಾಮ ಹರಿ ನಿನಗೆ ಶರಣು || ೨೯ ||

ಹರನ ಬಿಲ್ಲನೆ ಮುರಿದು ಧರಣಿಜೆಯ ತಂದೆ |
ದುರುಳ ರಾವಣಶಿರಗಳ ಹತ್ತು ತರಿದೆ |
ವರ ವಿಭೀಷಣಗವನ ರಾಜ್ಯ ಗಳನಿತ್ತೆ ||
ಶರಣರಕ್ಷಕ ಸೀತಾಪತಿ ರಾಮ ಶರಣು || ೩೦ ||

ಮಧುರೆಯಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಗೋಕುಲದಲಿ ಬೆಳೆದೆ |
ತರಳತನದಲಿ ಹಾಲು ಬೆಣ್ಣೆಗಳ ಮೆದ್ದೆ |
ತರುವ ಕಾಯುತ ಕೊಂದೆ ಹಲವು ರಕ್ಕಸರ |
ಬಲರಾಮಕೃಷ್ಣ ಗೋಪಾಲಕನೆ ಶರಣು || ೩೧ ||

ತ್ರಿಪುರಸತಿಯರ ವ್ರತ ಅಪಹರಿಸಿದವನೆ |
ಪೃಥವಿಯುಳು ಅಶ್ವತ್ಥನಾಗಿ ಮೆರೆದವನೆ ||
ಬಿಸಿಗಣ್ಣ ಹರಗೆ ಅಂಬಾಗಿ ನಿಂತವನೆ ||
ಪಶುಪತಿಪ್ರೀಯ ಬೌದ್ಧ ಅವತಾರ ಶರಣು || ೩೨ ||

ವರ್ಣಾಶ್ರಮಗಳೆಲ್ಲ ಒಂದಾಗಿ ಇರಲು |
ಬಿನ್ನಾಣದಿಂದ ತುರುಗವನೇರಿಕೊಂಡು ||
ಬನ್ನ ಪಡಿಸುತ ಹಲವು ಪಾತಕರ ಕೊಂದೆ |
ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪ ಕಲ್ಕ್ಯವತಾರ ಶರಣು || ೩೩ ||

ಅರಿಯದಂತಿರದೆ ಅಚ್ಯುತ ರಕ್ಶಿಸೆನ್ನ |
ಮರೆಯೆ ದೆಂದಿರದೆ ಮಾಧವ ರಕ್ಷಿಸೆನ್ನ ||
ಕೆಳೆನೆಂದೆನದೆ ಕೇಶವ ರಕ್ಷಿಸೆನ್ನ |
ಕಾಣಿನೆಂದೆನದೆ ಕರುಣಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸೆನ್ನ || ೩೪ ||

ಕಾಯಕಂಜದ ಪ್ರಾಣ ಹೋಗುತಿದೆ ಮುನ್ನ |
ಯಾವಾಗ ಹರಿಬಂದು ಕಾಯ್ವನೋ ಎನ್ನ |
ಚೇರಿದನು ಕೂಗಿ ಮೊರೆಯಿಟ್ಟ ಗಜರಾಜ |
ದಾನವಾಂತಕನು ಕಿವಿಗೋಟ್ಟು ಕೇಳಿದನು || ೩೫ ||

ಕ್ಷಿರಾಬ್ಧಿಯಲಿ ವೈಕುಂಠ ನೆಲಸಿದ್ಧ |
ಶೇಷನಾ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರ್ದ ||
ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸಮ್ಮೇಳನದಿಂದ ಒಪ್ಪಿರಲು |
ಆಲಯಿಸಿ ಕೇಳಿದನೆ ಅಜನನೆ ಅಜನ ಪೆತ್ತವನು || ೩೬ ||

ಶಂಕಚಕ್ರಗಳಿಲ್ಲವೆಂದು ಶಂಕಿಸದೇ |
ಬಿಂಕದಿಂ ಗರುಡನ್ನ ಪಗಲೇರಿಸಿಕೊಳದೆ ||
ಪಂಕಜಾಕ್ಷಿಯ ಕೂಡ ತಾನು ಉಸಿರಿಸದೆ ||
ಪಂಕಜನಾಭ ಬಂದನು ಕೊಳದ ಕಡೆಗೆ || ೩೭ ||

ಸಜ್ಜೆ ಉಪ್ಪರಿಗೆಯಿಂದಿಳಿದು ಬರುವಾಗ |
ವಜ್ರಕುಂಡಲ ಕದಪು ಹಾರಗಳು ಹೊಳೆಯೆ |
ಹೊದ್ದ ಪೀತಾಂಬರವು ನೆಲಕೆ ಅಲೆಯುತಲಿ |
ಎದ್ದು ಬಂದನು ದಯಾಸಮುದ್ರ ಬಂದಂತೆ || ೩೮ ||

ಸಿಂಧುಸುತೆ ಪತಿಯೆಲ್ಲಿ ಪೋದನೋ ಎನುತ |
ಮಂದಗಮನೆಯು ಬರಲು ಪುರವೆಲ್ಲ ತೆರಳೆ ||
ವಂದಿಸದ ಗರುಡ ಗಂಧರ್ವರೊಗ್ಗಿನಲಿ |
ಅಂದಾಗ ಶಖಚಕ್ರವು ಕೂಡಿ ಬರಲು || ೩೯ ||

ಹರಿಯು ಗರುಡನನೇರಿ ಕರಿಯತ್ತ ಬರಲು |
ಹರ ಪಾರ್ವತಿಯರು ನಂದಿಯನರಿಕೊಳುತ ||
ಶಿರವ ಮೇಲಿನ ಗಂಗೆ ತುಳುಕಾಡುತಿರಲು |
ಹರ ಬಂದ ಕೈಲಾಸಪುರದಿಂದ ಇಳಿದು || ೪೦ ||

ತೊಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಗೌರಿದೇವಿಯಳ ಸಹಿತ |
ಮುಡಿಯ ಮೇಲಿನ ಗಂಗೆ ತುಳುಕಾಡು ತಿರಲು |
ಹರಪಾರ್ವ ತಿದೇವಿ ವೃಷಭವನ್ನೇರಿ |
ಹರ ಬಂದ ಕೈಲಾಸಪುರದಿಂದ ಇಳಿದು || ೪೧ ||

ದೇವರ್ಷಿ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ರಾಜರ್ಷಿ ಸಹಿತ |
ದೇವಪುತ್ರಾದಿ ಸನಕಾದಿಗಳು ಕೂಡಿ ||
ಸುಮ್ಮನೇ ನಾರದನಂದು ನಡೆತಂದ |
ಧರ್ಮ ಸ್ವರೂಪವೆಲ್ಲಾ ನೆರೆದರಂದು || ೪೨ ||

ಬಂದ ಚಕ್ರವನು ಕರಕಮಲದಲಿ ತೆಗೆದು |
ಸಂಧಿಸಿಟ್ಟನು ಮಕರಿ ಹಲ್ಲು ಮುರಿವಂತೆ |
ಅಂದಾಗ ಅವನ ಶಾಪ ವಿಶ್ಯಾಪವಾಗಿ |
ಗಂಧರ್ವ ರೂಪಿನಲಿ ನಿಂತಿತಾ ಮಕರಿ || ೪೩ ||

ಹರಿಯ ಸಂದರ್ಶನವು ಮದಗಜಕೆ ಸೋಕುತಲೆ |
ಒದಗಿದವು ಶಂಖ ಚಕ್ರ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಲಿ |
ಉತ್ತ ಪಿತಾಂಬರವು ಕಿರೀಟ ಕುಂಡಲವು |
ಎಳೆತುಳಸಿಮಾಲೆಗಳು ಕೊರಳೊಳೊಪ್ಪಿದವು || ೪೪ ||

ಜಯಜಯ ಜಗನ್ನಾಥ ಜಯ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತಿ |
ಜಯ ಜಯ ಜನಾರ್ಧನ ಜಯ ವಿಶ್ವರೂಪ |
ಜಯತು ಸರ್ವೋತ್ತಮನೆ ಕ್ಷಿರಾಬ್ಧಿಶಯನ |
ಜಯವೆಂದು ಪದಗಳಿಗೆ ಬಂದು ಎರಗಿದನು || ೪೫ ||

ಇಂದಿವನ ಭಾಗ್ಯವನು ನೋಡುವರು ಕೆಲರು |
ಇಂದಿರಾ ಪತಿಯ ಕೊಂಡಾಡುವರು ಕೆಲರು |
ಮಂದಾರ ಹೊಮಳೆಯ ಕರೆಯುತ್ತ ಸುರರಂ |
ದುಂದುಭಿ ವಾದ್ಯಗಳ ವೈಭವ ಗಳಿರಲು || ೪೬ ||

ಸಿರಿಸಹಿತ ಹರಿಯು ಗರುಡ ನೇರಿಕೊಂಡು
ಕರಿರಾಜನೊಡನೆ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ಬರಲು ||
ಹರಪಾರ್ವತಿಯರು ಕೈಲಾಸಕೆ ತೆರಳೆ |
ತರತರದ ವಾಹನಾದಿ ಸುರರು ತೆರಳಿದರು || ೪೭ ||

ಹೊತ್ತಾರೆ ಎದ್ದು ಈ ಕಥೆ ಹೇಳಿ ಕೇಳಿದವರಿಗೆ |
ದುಃಸ್ವಪ್ನ ದುರ್ಬುಧಿ ದುರ್ವ್ಯಸನ ಕಳೆವದು ||
ಸರ್ಪಾರಿ ವಾಹನನ ಧ್ಯಾನ ದೊಳಗಿರಲು |
ಸತ್ಸಂಗ ಸಾಯುಜ್ಯ ಪದವಿ ದೊರಕುಪುದು || ೪೮ ||

ಹರಿಯ ನೆನೆ ಹರಿಯ ನೆನೆ ಹರಿಯ ನೆನೆ ಮನವೆ
ಮರೆಯದಲೆ ಮಾಧವನ ನೆನೆ ಕಂಡ್ಯ ಮನವೆ |
ಹರಿಯ ನೆನೆದವರಿಗೆ ಪರಮ ಪದವಿಯು ಉಂಟು |
ಕರಿರಾಜವರದನ್ನ ಶರಣೆಂದು ಭಜಿಸು || ೪೯ ||

ಜಯತು ದ್ರುವರಾಯನಿಗೆ ವರವಿತ್ತ ದೇವ |
ಜಯತು ಪ್ರಲ್ಹಾದಭಯವಿತ್ತ ದೇವ |
ಜಯತು ದ್ರೌಪದಿಯಭಿಮಾನ ಕಾಯ್ದು ದೇವಾ
ಜಯತು ಜಯ ಹಯವದನ ಶ್ರೀವಾಸುದೇವ || ೫೦ ||

English Meaning :

Narayana Krishna

I seek refuge in Śrīnātha, the Lord of Pārvatī.
I seek refuge in the powerful elephant-faced son of Vāṇī Bhāratī ,
I will narrate the story as much as I know,
About a Story how Śrīnātha liberates the mighty elephant king. || 1 ||

In the kingdom of Bhāpanna and other realms,
In the excellent land known as Gauḷa,
There lived a king named Indradyumna, a devotee of Viṣṇu,
Yet he was ruled by earthly kings. || 2 ||

In his mind, he constantly remembered and meditated on Nara-Hari (Vishnu in dual form),
Ignoring even his own sons, friends, and relatives,
He meditated on Nara-Hari,
Abandoning kingdoms of elephants and horses. || 3 ||

He was immersed in meditation on the serpent bed,
Then took the form of Trikuta mountain,
In meditation on the serpent bed,
He came near the Meru and Mandara mountains. || 4 ||

The siddha kinnaras and gandharvas had their place,
Animals and birds rose and danced,
Looking around, one could see the vast expanse of the four directions,
Surrounded by golden realms and treasures. || 5 ||

Many rivers, ponds, and lakes flowed,
Many varieties of flowers blossomed and shone,
The place of beautiful gandharvas and kinnaras,
Dancing peacocks and chirping birds filled the air with song. || 6 ||

He came to the river and bathed,
Chanted the twelve sacred names,
Performing evening prayers seated on a lotus throne,
He entered the mind of Indira (Indra, the king of gods). || 7 ||

Then sage Agastya came to him,
Who did not stop to pay respects,
This angered him, and he cursed,
"Be born as an elephant." || 8 ||

The sage said, "You are wrong, listen carefully,
What is called a curse will not be forever,"
"The Sudarshana Chakra of Vishnu will come and strike your head,
So this curse will not last forever." || 9 ||

Ignorance clouded his knowledge,
The sun seemed to sink into darkness,
Meditating while pacing back and forth,
The king became like an elephant at that moment. || 10 ||

Like descending from the Meru mountain,
Streams flowed down the hill into a pond,
With elephants, black ones, deer, and others,
All gathered joyfully together. || 11 ||

In the dense forests and hills,
The dust rose and swirled,
He wandered among dense valleys,
The lakes dried up waiting for summer. || 12 ||

Climbing and descending hills repeatedly,
Breaking branches of trees,
His wife and children suffered greatly,
Tormented by hunger and thirst. || 13 ||

Bananas, oranges, lemons, and guavas,
Pomegranates, grapes, and dates,
All the fruits and flowers were shining,
The elephant king saw a lotus pond. || 14 ||

Nine jewels, pearls, and gems decorated the steps,
Pearl-studded swans circled the pond,
Many sweet birds and swans sang,
The elephant king entered the fragrant pond. || 15 ||

He hit, tied, and drank water,
Poured water in the pond and smiled,
Together with elephants, black ones, deer, and others,
They gathered happily in the water. || 16 ||

The sage’s curse trapped him inside the pond,
For a long time, he endured penance,
The elephant tried to leave the pond,
But the sage’s curse held his black leg firmly. || 17 ||

He looked all around,
Tried to lift but the curse would not leave his leg,
He pulled and pushed,
No matter what he did, the curse held firm. || 18 ||

His wife and children pulled and dragged,
Unable to help, they turned away,
He thought the fruits of his good deeds were lost,
They were mocked by those who lived nearby. || 19 ||

The curse tugged and pulled his leg,
The pond water turned red with blood,
“Oh dear, who will save me now?” he thought,
Confused, he cried out in despair. || 20 ||

I pray to Achyuta, Ananta, and Śrīhari,
To the all-knowing, blissful, supreme lord,
The protector of devotees and destroyer of the world,
Please have mercy and show kindness to me. || 21 ||

There are eighty-four lakh (8.4 million) living beings,
And the lord of the universe takes care of them all,
Moving and still beings alike,
Please free me from this bondage. || 22 ||

I have kept the three worlds inside my heart,
The elephant king prays earnestly,
Without food or sleep for thousands of years,
He has suffered much, please save me, O Lord. || 23 ||

He acquired the Vedas and Brahmanas,
Achieved knowledge and mastery,
Brought the Vedas to the lotus feet of the Lord,
I seek refuge in the Matsya (fish) incarnation who taught Vedanta. || 24 ||

The gods and demons struggled for control,
The mountain of poison was used as a bed,
Bharata, Mandara, and the mountains descended,
I seek refuge in Kurma, the tortoise incarnation. || 25 ||

The earth was shaken, mountains moved,
The cruel Hiranyaksha was defeated quickly,
The goddess Earth was freed from the demon’s grip,
I seek refuge in Varaha, the boar incarnation. || 26 ||

The child came calling, tied with a rope,
Wore a garland of demon’s ears,
He gave protection to the virtuous Prahlada,
I seek refuge in Narasimha, the man-lion incarnation. || 27 ||

Bali the demon sought a boon,
He measured the entire earth in three steps,
The son of Bhagiratha was born in his feet,
I seek refuge in Vamana, the dwarf incarnation. || 28 ||

The wicked kings and rulers were destroyed,
Blood washed away sins,
The Vedic scriptures were upheld,
I seek refuge in the sage Bhargava Rama (Parashurama). || 29 ||

Lord Hari broke the bow of Shiva,
Killed the cruel Ravana and his kin,
Vibhishana was given the kingdom,
I seek refuge in Rama, the protector of devotees and Sita. || 30 ||

Born in Mathura, raised in Gokula,
Fed with milk and butter in childhood,
He killed many demons,
I seek refuge in Balarama and Krishna, the cowherd gods. || 31 ||

The one who stole the sacred vow of Tripurasati,
Who ruled the earth like a banyan tree,
Who stood by the heat of the sun,
I seek refuge in Buddha, the compassionate incarnation. || 32 ||

The four varnas and ashramas united,
He defeated many sinners with his discus,
I seek refuge in Kalki, the final incarnation as Brahma. || 33 ||

Achyuta, protect me without fail,
Madhava, save me without forgetting,
Keshava, save me when I fall,
Please protect me with your compassion. || 34 ||

My vital breath is leaving my body,
When will you come to save me?
The elephant cried out loudly,
The demon listened carefully. || 35 ||

In the ocean of milk lies Vaikuntha,
Sitting on the serpent bed,
With the assembly of Lakshmi,
Ajaneya (Hanuman) approached respectfully. || 36 ||

Without doubting the Sudarshana Chakra,
He woke Garuda without hesitation,
Even the lotus-eyed one did not breathe,
The lord descended near the pond. || 37 ||

Coming down from the upper platform,
Wearing earrings and shining ornaments,
Dressed in yellow robes flowing to the ground,
He arose like the ocean of mercy. || 38 ||

Where is the Sindhusuta (son of the ocean),
Slowly he began to move,
With garudas and gandharvas,
The Sudarshana Chakra gathered. || 39 ||

Hari and Parvati came riding Nandi,
The Ganges river flowed over his head,
Hari descended from Kailasa mountain,
To save the elephant king. || 40 ||

With goddess Gauri on his thigh,
And the Ganges flowing over his crown,
Hari and Parvati riding the bull,
Descended from Kailasa mountain. || 41 ||

With gods, sages, kings,
And divine sons like Sanaka,
Narada walked silently,
Bringing together all forms of dharma. || 42 ||

Taking the discus in his hand,
He attacked to break the demon’s tooth,
The curse turned into a curse,
The demon stood as a gandharva. || 43 ||

Meeting with Hari, the elephant king’s burden was lifted,
The conch and discus appeared in his four hands,
Wearing yellow robes, crown, earrings,
With garlands of tulasi around his neck. || 44 ||

Victory to Jagannātha! Victory to the cosmic form!
Victory to Janārdana! Victory to the universal body!
Victory to the yogic lord in deep sleep (Yoganidrā)!
Victory to Nārāyaṇa Kṛṣṇa, full of compassion! || 45 ||

You are Viṣṇu, you are Śiva, and also Brahmā,
You are the One beyond all forms and names,
You are the origin of every being,
There is no one greater than you. || 46 ||

You take ten forms in ten different yugas,
You are the protector of sages and the destroyer of demons,
Your form is beyond description,
You are the eternal master of all the worlds. || 47 ||

O Mādhava, Govinda, Gopāla,
You are the one who uplifts the fallen,
You are the lord of Lakṣmī and the soul of the universe,
You are the nectar of bhakti, the path of liberation. || 48 ||

With eyes like lotus petals,
And hands holding the conch, discus, and mace,
The elephant king bowed at your feet,
His ignorance destroyed, his soul liberated. || 49 ||

Let this song of the elephant king’s deliverance
Reside forever in the hearts of your devotees,
May it remove all fear and bring joy and peace,
Victory again and again to Nārāyaṇa Kṛṣṇa! || 50 ||

ಗಜೇಂದ್ರ ಮೋಕ್ಷ: ವಾದಿರಾಜರ ಕವಿತೆಯ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಭಕ್ತಿಭಾವಪೂರ್ಣ ಕಥನ

ವಾದಿರಾಜರು ಬರೆದ ಈ ಗಜೇಂದ್ರ ಮೋಕ್ಷ ಗೀತೆ, ಶ್ರದ್ಧಾ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಇದು ಪೂರ್ವದ ಕಾಲದ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ರಾಜನ ಕಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ, ಆತನು ಭಕ್ತನಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅಗಸ್ತ್ಯಮುನಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ಆನೆ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದೇ ಆನೆಗೆ–ಗಜೇಂದ್ರನಿಗೆ–ಜೀವನದ ಕಠಿಣ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಒಂದು ಮಕರಿ (ಮೊಸಳೆ ) ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಾರದೆ, ತನ್ನ ಬಾಧೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ‘ನಾರಾಯಣ, ರಕ್ಷಿಸು’ ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದ ಮೊರೆಯಿಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಮೊರೆ ಕೇಳಿದ ವಿಷ್ಣು, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಚಕ್ರದಿಂದ ಮಕರಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಗಜೇಂದ್ರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಈ ಕಥೆಯು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಶಕ್ತಿ, ರಾಜಸುಖ, ಕುಟುಂಬ, ಆತ್ಮಹೆಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲವೂ ವಿಫಲವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ, ಶರಣಾಗತಿಯ ಭಕ್ತಿ ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾದ ರಕ್ಷೆಯನ್ನು ತರಬಹುದು. ವಾದಿರಾಜರ ಸಾಹಿತ್ಯಶೈಲಿ ಅನನ್ಯವಾಗಿದೆ—ಅವರು ದಶಾವತಾರಗಳ ಪಾಠದ ಮೂಲಕ ಈ ಸಂಕಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತ ಯಾವ ರೀತಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ನಿಂತಿರುವನು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಜೇಂದ್ರನ ಪಾಠವು ನಮಗೆ ಹೇಳುವುದು – ಪರಮ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ನಿರಂತರ ಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುವುದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾರ್ಗ. ಈ ಹಾಡು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪಾಠವಲ್ಲ, ಇದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕನ್ನಡಿ, ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ದಿವ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ಬೆಳಕಾಗಿ ದೀಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

Gajendra Moksha: A Song of Surrender and Divine Grace

The song Gajendra Moksha by Sri Vadirajaru poetically retells one of the most touching episodes from the Bhagavata Purana, where the Lord responds to a devotee’s desperate call. The story centers around King Indradyumna, a devoted Vishnu bhakta who, due to a curse from Sage Agastya, is reborn as an elephant named Gajendra. Despite his majestic form and life in a divine forest, Gajendra retains his spiritual instincts. One day, while joyfully bathing in a lotus-filled lake with his herd, he is attacked by a powerful crocodile (makara) — itself a cursed being. No amount of physical strength or worldly support can save him, and in a moment of helplessness, Gajendra lifts a lotus and prays fervently to Lord Vishnu.

The song beautifully captures this climax with emotive verses where Gajendra calls upon Achyuta, Ananta, Bhaktavatsala, and all the incarnations of Vishnu—from Matsya to Kalki—for deliverance. His prayer isn't just a call for survival; it's a profound act of surrender. Moved by his unwavering devotion, Lord Vishnu rushes from Vaikuntha and liberates Gajendra with his Sudarshana Chakra, symbolizing the Lord’s instant response to a sincere cry for help. This musical retelling doesn’t merely narrate the tale—it immerses the listener in the emotional intensity of the devotee and the compassion of the Divine.

Spiritual Reflection:
At its core, Gajendra Moksha is a parable of the soul's entrapment in samsara (worldly illusion) and its liberation through bhakti (devotion). The song reminds us that strength, intelligence, or even companionship fail in the face of destiny’s deeper trials. Only pure-hearted surrender—free from ego and expectation—invites divine intervention. Through poetic metaphors and vivid imagery, Vadirajaru emphasizes the eternal truth: that God is not distant, but always listening, always near to the soul that calls out with love and humility.

youtube link :

https://www.youtube.com/watch?v=1-l4zkBbzb0